Rijn en Gouwe 22 maart 2004

Jubileum van Onder Ons bijzonder spektakel

Door Janny Eskes
HAZERSWOUDE - Het is donker in de polder. Niets wijst erop dat op de boerderij van de Kerkvliets aan het Spookverlaat iets bijzonders staat te gebeuren. Totdat je het erf op wilt rijden en je naar de buren wordt verwezen om te parkeren. Daar wacht een grote roze limousine die je naar het 'theater' brengt.
Dat theater is gevestigd in een grote tent achter de boerderij van Kerkvliet. Hier speelt zich het centrale deel van de meer dan drie uur durende jubileumvoorstelling van Onder Ons af. Een podium, tafels met stoelen eromheen voor 120 mensen en een bar in de hoek.

De wind giert om de tent, waardoor niet alles goed verstaanbaar is. Maar dat mag de pret nauwelijks drukken, want de meest bijzondere delen van de theaterproductie spelen zich buiten de tent af. Het publiek wordt in groepen verdeeld, waarna een gang langs de verschillende locaties volgt. Alle stukken samen vormen één verhaal, voor de gelegenheid geschreven door Guus Ponsioen. Eigenlijk zijn het twee geschiedenissen. De eerste is die van de toneelvereniging, over de lol van het toneelspelen en wat erbij komt kijken. Met een uitstapje naar de 19de eeuw, toen de pastoor het vrouwen verbood lid te zijn van Onder Ons. De andere geschiedenis is die van de boer die gestopt is met toneelspelen (én met bidden) nadat zijn dochtertje overleden is.
Het mag een droef verhaal zijn, de zes scènes op locatie zijn verrukkelijk om naar te kijken. Neem die in de keuken van het boerengezin, waar de dampende boerenkool op tafel komt. Je zit er als publiek bijna bovenop. Bovenop de ruzies ook die zich in de familie afspelen. De ongelukkige boer, die zo worstelt met zijn verdriet dat hij zich, van de rest van zijn gezin vervreemd heeft. De ongelukkige echtgenote; de kijvende zoon en dochter; de knecht die een verhouding met de dochter heeft en het als een engeltje verschijnende overleden meisje (Meis), dat haar vader weer op het goede spoor tracht te krijgen.
Drie andere scènes spelen zich op diverse plaatsen in de stal af.
Gezeten op een tribune van balen stro ziet de toeschouwer bijvoorbeeld hoe een dame van de Riagg de boer opzoekt op verzoek van diens vrouw. Zijn houding is er aanvankelijk een van 'lazer op mantelpak', maar hij ontdooit, tot de twee uiteindelijk ontroerd kijken naar Meis' verborgen kamertje in het stro, waar je als publiek vervolgens doorheen mag wandelen.

Dieren

Ontroerend is ook de scène in de tuin waarin boer en boerin - in een slapeloze nacht - verwikkeld raken in een gesprek over het verlies van hun jongste dochter. .
Waarna de oudste, dochter het publiek dwars tussen de buxussen van de Kerkvliets door leidt en haar mening over de gebeurtenissen geeft.
Een opmerkelijk element in de korte voorstellingen vormen de dieren. Soms bewust zo gepland, zoals de hond die de Riagg-medewerkster in de hoek jaagt of
het lammetje dat Meis in een theatrale act op de mestvaalt aan haar vader geeft. Soms meer op toeval berustend, zoals een kat die midden in een scène springt of een haan die zich op het stro verheft.
Maar het echte boerenleven, zo zingt het aardige ad-hoc-koor al aan het begin van de avond, vind je dan ook niet op het toneel, dat speelt zich af in het hooi en op de deel.
Guus Ponsioen heeft zijn 'Maandag' daar perfect op toegesneden. Het 150-jarig jubileum van Onder Ons is er een heel bijzonder spektakel door geworden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een scène uit de voorstelling van Ons genoegen. Foto Liesbeth van der Vis